Gaziray ve Hatırlattığı Geçmiş: 8 Milyonluk FARK

Geçtiğimiz süreçte Türkiye’deki raylı sistemlerin tek bir sistemden yönetilmesi için kurulan Türasaş’a dahil olan Tülomsaş artık Türasaş’a ait bir genel müdürlük oldu. Elbette yönetimsel olan bu değişimden dolayı yapısal bir değişim olmadı. Yönetimsel değişim sonrası Genel Müdürlük görevine Ali Rıza Isın getirildi. Biz de gazeteci arkadaşlarımızla kendilerine hayırlı olsun ziyareti gerçekleştirdik.

Tabii ziyaret sırasında neler yapılıyor gibi konularda da sohbet ettik. Şuan yeni bir proje için çalışmaya başlandığını öğrendik. Gaziray Projesi. Projenin bir ayağı da Eskişehir’de üretilecek. Gaziray, Gaziantep Büyükşehir Belediyesinin bir projesi. Gaziantep ve ilçeleri arasında raylı sistemle ulaşım sağlanması hedeflenen proje bize geçtiğimiz dönemde Gaziantep tramvay sisteminde kullanılacak araçların da Eskişehir’de revize edildiğini hatırlattı.

Gaziray projesi başlı başına irdelenecek büyük ve örnek bir proje. Ancak bu proje bize yıllar önce Yeni Şafak Gazetesinin Eskişehir ekinde manşet olarak verilen bir haberi hatırlattığından dolayı konuyu irdeleyerek hafıza tazeletmek istedik.

Haberin özeti şuydu: Eskişehir’den yıllar sonra tramvay projesi yapan Gaziantep. tramvay projesinin maliyetini km başına 8 milyon tl daha ucuza mal etmişti.

O haber konusunda muhatapları o dönem için tek bir açıklama yapıp ne yalanlamışlar ne de onaylamışlardı. Bizlerin de sizlerle o dönem paylaştığımız haberin detaylarını tekrar tarihe bir not düşmek adına sizlerle yeniden paylaşmak istedik.

Zira Tülomsaş’ın Türasaş adı altına alınması süresinde bazı kesimlerden ilginç tepkiler gelmişti. Tülomsaş’ı bitirdiniz gibi söylemler. Oysa Eskişehir’in gözbebeği olan bu kuruma geçen sürede iddialara göre Eskişehir Büyükşehir Belediye başkanı bir kez bile ziyaret gerçekleştirmemişti. El atmadığın, dokunmadığın yer ile ilgili neden tepki gösterirsin diye düşünmeden edemiyor insan. Diğer taraftan Eskişehir tramvay projesini ilk kez dillendiren ve projelendirip onaylatan EBB’in ilk büyükşehir Belediye Başkanı olan rahmetli Aydın Arat tüm bakım, onarım vs gibi konularda Tülomsaş’ı projeye ortak etmiş ve bu kurumu Türkiye’nin bu konuda merkezi yapmayı hedeflemişti. Projede 20 milyon tllik bir pay Tülomsaş içine yapılacak bakım merkezine ayrılmıştı. Ancak malumunuz estram hayata geçirilirken Tülomsaş tamamen devre dışı bırakılacak şekilde projelendirildi.

Neyse konular uzun ve derin çok dağıtmadan o tarihe not düşen haberi tekrar sizlerle paylaşalım:

Yeni Şafak Gazetesi Eskişehir Eki

8 Milyon YTL'lik Fark Tartışma Yarattı

Eskişehir ile Gaziantep raylı sistemleri arasındaki 8 milyon YTL'lik fark yoğun tartışmalarıda beraberinde getirdi. Eskişehir'deki raylı sistem için Avrupa Yatırım Bankası, İskandinav Ülkeli Yatırım Bankası ve ABN Ambro Özel Finas Ajansı'ndan 118,7 milyon dolar kredi alındı.

Aydın Doğan Vakfı Yönetim Kurulu Üyesi Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanı DSP'li Yılmaz Büyükerşen'in kilometresini 12 tirilyona yaptırdığı raylı sistemi, Doğan Medya organlarının bir süredir hedefinde olan Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı AK Partili Asım Güzelbey kilometresi 3,6 trilyona ihale etti. Eskişehir ile Gaziantep raylı sistemleri arasındaki 8 milyon YTL'lik fark yoğun tartışmaları beraberinde getirdi. İddialar bununla da sınırlı değil. Eskişehir'deki raylı sistemler için Avrupa Yatırım Bankası, İskandinav Ülkeli Yatırım Bankası ve ABN Ambro Özel Finas Ajansı'ndan 118,7 milyon dolar kredi alındı. Raylı sistemi sadece 1,3 milyon doları belediyenin öz kaynaklarından karşılandı. Gaziantep'te ise tek kuruş kredi alınmadı, ihale bedelinin tamamı belediye kaynaklarından karşılanıyor.

Güzelbey'e Yolsuzluk İddiası

Bu rakamlar, Doğan Medya Grubu'nun "yolsuzluk suçlamaları'na "Rayiç bedelin dörtte biri fiyatına raylı sisteme başlamamız kimi çevreleri rahatsız etti ve hakkımda komplo teorileri üretilmeye başlandı" diye cevap veren Gaziantep Belediye Başkanı Asıl Gülbey'i doğruluyor. Hakkındaki tüm iddiaların geçtiğimiz ay başladıkları raylı sistem projesinden ötürü ortaya atıldığını düşünen Güzelbey'in açıklamaları şöyle: "Raylı sisteme başlamamız kimi çevreleri rahatsız etti ve bu kopmlo teorileri üretilmeye başlandı. Gaziantep Büyükşehir Belediyesi olarak 1,5 katrilyon borç yükü devraldık. Bugün itibarıyla borçların bir kısmını ödemiş ve belediye imkanlarıyla raylı sistem yapacak noktaya gelmiş bulunuyoruz. Şartları zorladığımızın farkındayız. Bütün bu işlerin raylı sistem için başımıza geldiğiniz biliyoruz. İleride haklı olduğumuzn ortaya çıkacağına inanıyoruz. Raylı sistemi belediye imkanlarıyla rayiç bedelinin 1/4 fiyatına ihale edine, ünlü bir firma temsilcisinin söylediği şu sözlerin doğruluğunu şimdi daha iyi anladım. 'Başkan, size bu fiyata raylı sistem yaptırmazlar, ama siz bilirsiniz" demişti. Başımıza neler gelecek bilmiyorum."

İşte Gaziantep'in Verileri

Gaziantep Büyükşehir Belediyesi'nin verilerine göre, kent içi raylı sistem hattının inşaatı için ilk kazma geçtiğimiz ay vuruldu. TCDD Garı istasyonundan başlayacak ve üniversitede sona erecek. Proje, gar-üniversite arası 9 kilometre üzerinde 13 durak ve bir adet depolama-bakım onarım tesisi bulunacak. Ulaşım ana planı üzerinde 2025 yılı için öngörülen yoluculuk talebini karşılayabilecek kapasiteye sahip olan çift hatlı bir raylı sistem olarak planlanıyor. Hafif raylı sistem inşaatı ihale bedeli 17 milyon 343 bin 720 YTL, elektrifikasyon işleri ihale bedeli ise 15 milyon 822bin 090 YTL. Toplamı eski parayla 33 trilyon 165 milyar. Toplam 33 milyon 165 bin 811 YTL'ye mal edilecek olan raylı sistemin kilometresi 3 miyon 600 bin YTL'ye geliyor. Sistemin 2009 yılı için 5 dakika arayla gerçekleşecek seferlerde bir yönde 3 bin 200 yolcu taşıma kapasitesine sahip olması hedefleniyor. Gaziantep Büyükşehir Belediyesi hafif raylı sistem projesinde hat tipi çift hat, hat uzunluğu 9 kilometre, istasyon ortalama duraklama süresi 20 sinaye, maksimum işleme hızı 30-50 km/sa, minimum işletme sefer aralığı 5 dakika, tahmini tur süresi 42,5 dakika olarak belirlendi.

Eskişehir'in Rakamları

Eskişehir Büyükşehir Belediseyi aynı hafif raylı sistemin kilometresini 12 trilyona yaptırdı. Çalışmaları 2002 sonunda başlanılan ve 2005'in başında tamamlanan Eskişehir raylı sisteminin toplam uzunluğu 14 kilometre. Belediye verilerine göre, raylı sistem için 120 milyon dolar harcandı. Avrupa Yatırım Bankası ile İskandinav Ülkeleri Yatırım Bankası'nın yanı sıra ABN Ambro Özel Finans Ajans'ndan 118,7 milyon dolar kredi alındı. Raylı sistemin sadece 1,3 milyon doları belediyenin kaynaklarından karşılandı. Kilometre maliyeti TL üzerinden yaklaşık 12 trilyon.

Kaynak: Yeni Şafak Eskişehir

28 Ekim 2008

Eskişehir'de Raylı Sistem

14 kilometrelik raylı sistem ihale bedeli: 120 milyon dolar - 167 milyon YTL

Kilometresi: 11 milyon 928 YTL

Gaziantep'te Raylı Sistem

9 kilometrelik raylı sistem ihale bedeli: 33 milyon 165 bin 810 YTL

Kilometresi: 3 milyon 685 bin 90 YTL

Not: Dolar 2002'de 1.41 YTL idi, 2005'te 1.35 YTL (!)