Müzenin Ötesinde Bir Dünya: Umay Müze ile "Görünmeyen" Artık Avucunuzda!
Anadolu Teknoloji Araştırma Parkı (ATAP) bünyesinde bir "akademisyen girişimi" olarak doğan Umay Müze, kültürel mirası piksel piksel işleyerek dijital geleceğe taşıyor. VR’dan Metaverse’e, NFT’den yapay zekâya kadar teknolojinin tüm imkânlarını kullanan girişim, 10 yılda Türkiye’ye onlarca dijital müze ve nitelikli insan kaynağı kazandırdı.
Kültürel mirası korumak artık sadece restorasyonla değil, dijital dünyada "yeniden inşa" ile mümkün oluyor. Eskişehir Teknik Üniversitesi ve Anadolu Üniversitesi'nin teknoloji ekosisteminde kök salan Umay Müze, akademisyen vizyonuyla teknolojiyi birleştirerek müzecilik anlayışına yeni bir boyut getirdi. Güzel Sanatlar Fakültesi Resim Bölümü Başkanı Prof. Dr. Rıdvan Coşkun önderliğinde yürütülen çalışmalar, tarihi dokuyu dijital birer deneyim alanına dönüştürüyor.
10 YILDA DİJİTAL BİR TARİH YAZILDI
2015 yılında temelleri atılan Umay Müze, Türkiye’de sanal müzeciliğin henüz emekleme aşamasında olduğu dönemde öncü projelere imza attı. Girişimin kilometre taşları arasında şunlar yer alıyor:
-
İlk Adım: Bursa Muradiye Medresesi ile başlayan sanal gerçeklik yolculuğu.
-
Antik Kentler Cebinizde: Amorium ve Kyzikos gibi antik kentlerin sanal evrene taşınması.
-
Eskişehir’in Hafızası: Karacahisar Kalesi’nin dijital ortama aktarılması.
-
Tematik Müzeler: Sarıkamış Harekâtı ve Panorama Müzesi gibi 5-6 yeni müzenin Türkiye’ye kazandırılması.
NFT, METAVERSE VE BLOCKCHAIN: YENİ İKONOGRAFİ
Umay Müze, müzeciliği dört duvarın dışına çıkararak modern teknolojinin sınırlarını zorluyor. Blockchain tabanlı Clash Up gibi oyun projeleriyle tarihi karakterleri ve hikâyeleri dijital oyun deneyimine dönüştüren ekip, şu alanlarda aktif rol alıyor:
-
NFT Çalışmaları: Sanat eserlerinin ve tarihi objelerin dijital sertifikalandırılması.
-
Yapay Zekâ Entegrasyonu: Müze içinde ziyaretçiye özel, etkileşimli deneyim alanları oluşturulması.
-
Metaverse Deneyimi: Fiziksel mekân kısıtlaması olmaksızın, dünyanın her yerinden ziyaret edilebilen sanal evrenler.
GELECEĞİN "MÜZE TASARIMCILARI" YETİŞİYOR
Bir Ar-Ge firması olmanın ötesinde "eğitim üssü" gibi çalışan Umay Müze, bugüne kadar 30’dan fazla nitelikli insan kaynağı yetiştirdi. Projelere dahil olan öğrenciler; animasyon, sanat ve dijital içerik üretimi alanlarında uzmanlaşarak uluslararası projelere imza atacak seviyeye geliyor. Prof. Dr. Coşkun’a göre gelecekte en büyük ihtiyaç, bu teknolojileri içerikle dolduracak "yaratıcı gençler".
NEDEN "YENİ NESİL MÜZECİLİK"?
Umay Müze’nin başarısı, şu üç temel sütun üzerine kurulu:
-
Erişilebilirlik: Fiziksel olarak gidilemeyen ören yerlerini 360 derece gerçekçilikle her eve sokması.
-
Etkileşim: Statik sergileme yerine, ziyaretçinin hikâyenin bir parçası olduğu dinamik alanlar yaratması.
-
Koruma: Yıpranmaya açık kültürel değerlerin "dijital kopyalarını" oluşturarak sonsuza kadar saklanmasını sağlaması.
