Eskişehir Su Stresinde "Kırmızı" Bölgede: Porsuk Çekildi, Yerel Yönetim Seyretti mi?
Meteoroloji verilerine göre son 65 yılın en kurak dönemini geçiren Eskişehir’de, Porsuk Barajı %35 doluluk seviyesine gerileyerek alarm veriyor. Yeraltı sularının 20 metre derine kaçtığı kentte, çevre iller su kaynaklarını çeşitlendirirken Eskişehir’in hala tek bir kaynağa (Porsuk) mahkûm kalması, 27 yıllık yerel yönetim stratejilerini tartışmaya açtı.
Porsuk’un İndat Çığlığı: "Rezervuar Yenilenemiyor"
Bilimsel olarak “hidrolojik kuraklık” evresine giren Eskişehir’de tablo korkutucu:
-
Baraj Çöküşü: 2025'te %44 olan doluluk, 2026'da %36'lara düştü. Barajın kendini besleme hızı, kentin tüketim hızının altında kaldı.
-
Yeraltı Kaybı: Eskiden 10 metrede bulunan suya artık 20 metrede bile ulaşılamıyor. Bu durum tarımsal maliyetleri artırırken, "akifer tükenmesi" riskini doğuruyor.
-
Porsuk Çayı'nın Debisi: Şehir merkezinden geçen çayın debisi %35 azaldı. Bu sadece görsel bir kayıp değil, ekosistemin ve su kalitesinin bozulması demek.
27 Yıllık Soru: Neden Başka Kaynak Yok?
Ankara baraj çeşitliliğiyle risk dağıtırken, Bilecik mikroklima avantajını kullanırken Eskişehir’in "DSİ ne derse o" pasifliğinde kalması en büyük eleştiri konusu:
-
Tek Kaynak Bağımlılığı: Eskişehir içme suyunun neredeyse tamamını Porsuk sisteminden alıyor. Porsuk’ta yaşanacak bir kirlilik veya kuruma, kenti tamamen susuz bırakma riski taşıyor.
-
Geciken Alternatifler: Sakarya Nehri hattı veya yerel yeraltı barajları gibi projelerin neden 20 küsur yıldır hayata geçirilmediği, belediyenin neden kendi imkanlarıyla "su güvenliği" hamlesi yapmadığı sorgulanıyor.
-
Kentsel Dönüşüm vs. Su Dönüşümü: Şehrin vitrin projelerine harcanan enerjinin, hayati önemdeki "su master planına" harcanmadığı iddia ediliyor.
"Tarımda Dönüşüm Zorunlu"
Ziraat Mühendisleri Odası Başkanı Selma Güder’in de belirttiği gibi, artık "kuraklığa dayanıklı tarım" bir tercih değil zorunluluk. Ancak çiftçinin bu dönüşümü tek başına yapması imkansız. Yerel yönetimin bu konuda rehberlik ve altyapı desteği sağlamamış olması, kırsal mahallelerdeki öfkeyi artırıyor.
