Anadolu Üniversitesi’nden hukuk ve bilişim uzmanları, son dönemde hızla yayılan "IBAN kiralama" ve yapay zekâ destekli dolandırıcılık yöntemlerine karşı uyardı. "Haberim yoktu" savunmasının mahkemede karşılık bulmadığını belirten uzmanlar, tek bir işlemle 100 yıl hapis cezası riskinin oluşabileceğine dikkat çekti.
Dijital dünyada "kolay para" vaadiyle gençleri hedef alan suç şebekeleri, masum görünen "hesabını kullandır, komisyon al" teklifleriyle binlerce kişiyi suça ortak ediyor. Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hakan Karakehya ve Bilişim Teknolojileri MYO Müdürü Doç. Dr. Özer Çelik, dijital dolandırıcılığın görünmeyen yüzünü ve ağır hukuki bedellerini açıkladı.
SORUŞTURMADA İLK DURAK: HESAP SAHİBİ
Prof. Dr. Hakan Karakehya, dolandırıcıların paranın izini kaybettirmek için başkalarına ait IBAN numaralarını kiraladığını belirtti. Adli süreç başladığında savcılığın karşısındaki ilk muhatabın parayı çeken suçlu değil, hesabı kiralayan vatandaş olduğunu vurgulayan Karakehya, şunları söyledi:
"Birçok kişi 'Ben kimseyi kandırmıyorum, sadece hesabım kullanılıyor' diye düşünüyor. Ancak yargı bunu 'olası kast' sayıyor. Yani hesabınızın suçta kullanılabileceğini öngörmenize rağmen bu riski kabullenmiş oluyorsunuz. Cezası 10 yıldan başlar, mağdur sayısı fazlaysa 100 yılı bulabilir."
ÜÇ AŞAMALI "PARA AKLAMA" SİSTEMİ
Doç. Dr. Özer Çelik ise sistemin teknik işleyişini üç aşamalı bir yapı olarak tanımladı:
-
Hesap Temini: Özellikle 18-25 yaş arası gençlerin sosyal medya üzerinden kandırılması.
-
Mağdurun Ağına Düşürülmesi: Sahte e-ticaret siteleriyle mağdurun parayı bu kiralık IBAN’a göndermesinin sağlanması.
-
İz Kaybettirme: Paranın anında ATM'den çekilmesi veya farklı hesaplara dağıtılması.
YENİ TEHDİT: YAPAY ZEKÂ VE DEEPFAKE
Dolandırıcılıkta yeni bir dönemin başladığını belirten Doç. Dr. Çelik, Deepfake teknolojisine dikkat çekti. Artık dolandırıcıların sadece bir ses kaydıyla bir yakınınızın sesini taklit edebildiğini veya görüntülü görüşmede yüz değiştirme teknolojisiyle sizi kandırabildiğini ifade etti. Çelik, dijital güvenlik eğitiminin müfredata girmesinin artık bir zorunluluk olduğunu savundu.
ALTIN KURAL: IBAN'INIZ SİZİN KİMLİĞİNİZDİR
Uzmanların ortak uyarısı ise oldukça net: Güvendiğiniz kişiler dâhil, kimseye banka hesap bilgilerinizi kullandırmayın. Dijital ortamda paylaşılan kullanıcı adı ve şifrelerin sadece banka hesabını değil, tüm dijital kimliğinizi büyük bir güvenlik açığına sürüklediği hatırlatıldı.
