Kaza Sonrası Şarj Etmeyin, 15 Metre Uzak Durun: Uzmanından Elektrikli Araç Güvenliği

Dünyada satılan her dört yeni otomobilden birinin elektrikli olmasıyla birlikte, lityum iyon bataryaların yangın emniyeti ulaşım sektörünün en kritik başlıklarından biri haline geldi. Elektrikli otomobillerdeki yangın riskinin yalnızca kaza anıyla sınırlı olmadığını vurgulayan Yol ve Trafik Güvenliği Danışmanı Özgür Şener, bataryalarda ortaya çıkabilecek 'termal kaçak' riski, kaza sonrası önlemler ve şarj güvenliğine ilişkin hayati uyarılarda bulundu.

Hücrelerin Kontrolsüz Isınması: Termal Kaçak Nedir?

Bataryanın normal çalışma sınırlarının dışına çıkmasıyla başlayan zincirleme reaksiyona "termal kaçak" (thermal runaway) dendiğini aktaran Özgür Şener; mekanik darbeler, batarya paketinin ezilmesi, delinmesi veya iç kısa devrelerin bu süreci tetikleyebildiğini belirtti.

Şener, "Termal kaçak yangının kendisi değildir ancak hücrenin kontrol edilemeyen bir kendi kendine ısınma durumuna girmesidir. Aşırı sıcaklık artışı, gaz çıkışı ve patlamalı tutuşmalar bu süreçte meydana gelir" değerlendirmesinde bulundu.

Sürücülerin Dikkat Etmesi Gereken 6 Kritik Belirti

Bataryada oluşabilecek bir arızayı veya yangın riskini önceden sezebilmek adına sürücülerin araçtaki fiziki değişimleri çok iyi gözlemlemesi gerekiyor:

• Olağandışı ısınma ve gösterge panelindeki batarya uyarıları,

• Yanık veya keskin kimyasal kokular,

• Araç altından veya batarya bölgesinden yükselen duman ve buhar,

• Şarj esnasında aracın sergilediği anormal davranışlar ve kıvılcım çıkışları,

• Batarya haznesinden gelen tıslama, fokurdama veya fokurdama benzeri sesler.

Kaza Sonrası "Gecikmiş Yangın" Tehlikesine Dikkat

Ciddi bir kaza sonrasında aracın çalışmaya devam etmesinin bataryanın emniyette olduğu anlamına gelmediğini hatırlatan Şener, fiziksel hasar gören lityum iyon hücrelerinde sıcaklık ve basıncın saatler sonra bile yükselerek gecikmiş yangınlara yol açabileceğini ifade etti.

Hasarlı elektrikli araçların binalardan, diğer araçlardan veya yanıcı maddelerden en az 15 metre uzakta muhafaza edilmesi gerektiğine dikkat çekildi.

Şarj Güvenliği ve Doğru Müdahale Kültürü

Evde şarj yapmayı sıradan bir cihazı prize takmak gibi görmemek gerektiğinin altını çizen uzmanlar, aşınmış kablo ve onaylanmamış ekipman kullanımından kaçınılmasını öneriyor.

Mevcut bir yangın anında ise araçtakilerin kişisel müdahalede bulunmak yerine derhal uzaklaşması ve gelen itfaiye ekiplerine aracın elektrikli/hibrit olduğu bilgisini vermesi hayati önem taşıyor. Çünkü batarya yangınlarında yalnızca görünen alevi söndürmek yeterli olmuyor; yüksek voltaj ve toksik gaz riski altında hücrelerin bol suyla uzun süre soğutulması gerekiyor.